PRP (osocze bogatopłytkowe) Arthrex w technologii Double-Syringe to najczęściej stosowany na świecie system PRP w ortopedii i medycynie bólu. Prosty, szybki i całkowicie zamknięty (sterylny) proces przygotowania zapewnia powtarzalną jakość preparatu i wysoką koncentrację naturalnych czynników wzrostu pacjenta.
Czym jest PRP i jak działa?
PRP (Platelet-Rich Plasma) to skoncentrowane osocze bogatopłytkowe pozyskane z krwi pacjenta. Płytki krwi (trombocyty) zawierają w swoich ziarnistościach α dziesiątki bioaktywnych białek – tzw. czynników wzrostu (PDGF, TGF-β1, EGF, VEGF, IGF-1) – które uwalniają się po aktywacji i inicjują kaskadę naprawczą w uszkodzonej tkance: stymulują migrację komórek macierzystych, podziały komórek satelitarnych, syntezę kolagenu, neoangiogenezę i hamują przewlekły stan zapalny.
Co wyróżnia system PRP ACP Arthrex (Double-Syringe)?
ACP (Autologous Conditioned Plasma) to najpopularniejszy system PRP w Europie, wprowadzony przez Arthrex w 2007 roku i nieprzerwanie udoskonalany. Jego unikalną cechą jest opatentowana konstrukcja podwójnej strzykawki:
- Zamknięty system sterylny – krew pacjenta od pobrania do iniekcji nie ma kontaktu z otoczeniem, co minimalizuje ryzyko kontaminacji
- Brak żeli separujących i sztucznych aktywatorów – PRP jest 100% autologiczne, separacja zachodzi czysto fizycznie podczas wirowania
- Pełen proces preparatyki w 5 minut – znacznie szybciej niż konkurencyjne systemy (do 45 min)
- Stężenie płytek 2–3× wyższe od wartości wyjściowej – udokumentowane w badaniach porównawczych z systemami konkurencji (m.in. RegenLab)
- Leukocyto-zubożone PRP (Pure-PRP / leukocyte-poor) – zredukowana zawartość granulocytów obojętnochłonnych zmniejsza ryzyko reakcji prozapalnej po iniekcji dostawowej
- Brak antykoagulantu – iniekcja PRP jest praktycznie bezbolesna (nie ma efektu pieczenia od zmienionego pH)
- Skuteczność potwierdzona w badaniach poziomu 1 z aprobatą FDA
PRP ACP MAX – wersja zaawansowana dla dużych stawów
ACP MAX to rozwinięcie technologii ACP – również w systemie podwójnej strzykawki, ale z podwójnym wirowaniem (double-spin) i większą objętością krwi (30, 60 lub 90 ml), co pozwala uzyskać:
- Stężenie płytek do 12× wyższe od wartości wyjściowej (vs 2–3× w klasycznym ACP)
- Buffy-coat PRP – preparat oparty o warstwę kożuszka leukocytarnego, ale wciąż zubożony w erytrocyty i neutrofile
- Większą objętość preparatu – idealną do iniekcji w duże stawy (kolano, biodro, bark) przy zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej
- Wyższą gęstość czynników wzrostu w jednym wstrzyknięciu – co przekłada się na silniejszą odpowiedź regeneracyjną
Wskazania kliniczne
- Choroba zwyrodnieniowa stawów (kolano, biodro, bark, łokieć) – ACP w stadiach łagodnych i umiarkowanych, ACP MAX w bardziej zaawansowanych
- Tendinopatie i entezopatie (łokieć tenisisty, łokieć golfisty, kolano skoczka, ostroga piętowa)
- Uszkodzenia ścięgien i więzadeł (np. stożek rotatorów, więzadło rzepki, ścięgno Achillesa)
- Naderwania i uszkodzenia mięśniowe (medycyna sportowa, jak najwcześniej od urazu)
- Wspomaganie regeneracji po artroskopii kolana, barku, biodra
- Bóle korzeniowe w przebiegu dyskopatii (podanie okołokorzeniowe pod kontrolą RTG/USG)
Przebieg zabiegu
- Pacjent przychodzi 30 minut przed iniekcją – pobierane jest 15 ml krwi żylnej do podwójnej strzykawki ACP (30–90 ml dla ACP MAX).
- Strzykawka umieszczana jest w dedykowanej, kalibrowanej wirówce – proces trwa 5–10 minut.
- Po wirowaniu warstwa PRP (5–6 ml dla ACP) zostaje przeniesiona do strzykawki wewnętrznej w sterylnym, zamkniętym ruchu, bez kontaktu z otoczeniem.
- Lekarz wykonuje iniekcję pod kontrolą USG (małe i średnie stawy) lub RTG (kręgosłup, biodro), co zapewnia precyzyjne dotarcie do struktury bolesnej.
- Cała procedura od pobrania do iniekcji trwa ok. 30 minut. Pacjent wraca do normalnej aktywności, z ograniczeniem intensywnego wysiłku przez 48–72 godziny.
Schemat terapii
Standardowo zalecane są 3 podania PRP ACP w odstępach 1–3 tygodni. ACP MAX (ze względu na wyższe stężenie czynników wzrostu) często wymaga mniejszej liczby iniekcji – 1 do 2 w cyklu. Schemat dobiera lekarz indywidualnie, na podstawie schorzenia, stopnia zaawansowania i odpowiedzi pacjenta.
Przygotowanie
- Przez 7 dni przed zabiegiem należy odstawić niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ – ibuprofen, naproksen, diklofenak), ponieważ hamują one funkcję płytek
- Przez 24 godziny przed iniekcją – nawodnienie organizmu (zwiększa wydajność pobrania PRP)
- Nie zaleca się bycia na czczo
- Przeciwwskazania bezwzględne: aktywna infekcja, w tym miejscu iniekcji, choroba nowotworowa krwi, ciężka małopłytkowość
Efekty
- Pierwsze efekty (zmniejszenie sztywności, lekka redukcja bólu): 2–4 tygodnie po pierwszym podaniu
- Pełen efekt: 2–3 miesiące po zakończeniu cyklu
- Czas utrzymywania się efektu: zwykle 9–12 miesięcy, u części pacjentów dłużej
- Cykl można powtarzać co 9–12 miesięcy lub w razie nawrotu dolegliwości
- Efekty zależą od stopnia zaawansowania zmian, wieku pacjenta i zastosowania się do zaleceń pozabiegowych (fizjoterapia, modyfikacja aktywności)
Możliwe działania niepożądane
- Przejściowy ból i obrzęk w miejscu iniekcji (1–3 dni) – objaw fizjologicznej kaskady zapalnej
- Niewielki krwiak podskórny
- Bardzo rzadko – odczyn alergiczny lub naczyniowy (ze względu na 100% autologiczność preparatu, ryzyko jest minimalne)
- Brak ryzyka odrzutu lub przeniesienia chorób – preparat pochodzi wyłącznie z krwi pacjenta
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy PRP ACP Arthrex jest skuteczniejsze niż „klasyczne” PRP z lokalnej wirówki?
Tak – badania porównawcze (m.in. Arthrex vs RegenLab) wykazały, że PRP ACP zawiera istotnie więcej płytek (2,0× vs 0,8×) oraz wyższe stężenia kluczowych czynników wzrostu PDGF-AB, TGF-β1 i EGF. Sterylność systemu zamkniętego eliminuje również ryzyko zanieczyszczenia.
Kiedy wybrać ACP, a kiedy ACP MAX?
ACP polecane jest przy łagodnych i umiarkowanych zmianach, w tendinopatiach, w medycynie sportowej i regeneracji. ACP MAX – przy zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej dużych stawów (kolano, biodro, bark), gdy potrzebna jest większa „dawka” czynników wzrostu.
Czy zabieg jest bolesny?
Iniekcja PRP ACP jest praktycznie bezbolesna – preparat nie zawiera antykoagulantu, który w innych systemach powoduje pieczenie. Nakłucie wykonywane jest cienką igłą pod kontrolą USG.
